> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://my.itmatic101.com/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://my.itmatic101.com/linuxbsd/manjaro.md).

# Manjaro Linux အကြောင်းတစေ့တစောင်း

## Manjaro

Arch Linux ကို စိတ်ဝင်စားပေမဲ့ Installation နဲ့ Initial Configuration တွေကို ကိုယ်တိုင်အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်ဖို့ အချိန်မပေးနိုင်သူတွေအတွက် Manjaro Linux ဟာ စဉ်းစားသင့်တဲ့ Distribution တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

Manjaro ဟာ Arch Linux ကို အခြေခံထားတဲ့ Linux Distribution တစ်ခုဖြစ်ပြီး အသုံးပြုရလွယ်ကူတဲ့ Installation Process, Desktop Environment နဲ့ Hardware Configuration Tool တွေကို ထည့်သွင်းပေးထားပါတယ်။

Arch Linux ရဲ့ အားသာချက်တွေဖြစ်တဲ့ Rolling Release Model, နောက်ဆုံးပေါ် Software Package တွေနဲ့ AUR (Arch User Repository) ကို အသုံးပြုနိုင်သလို Manjaro ကိုယ်ပိုင် Repository နဲ့ Update Testing စနစ်တွေကိုလည်း အသုံးပြုထားပါတယ်။

အထူးသဖြင့် Linux Desktop ကို စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်အသုံးပြုချင်သူ၊ Software Version အသစ်တွေကို အမြဲတမ်းနီးပါး ရရှိလိုသူနဲ့ Arch-based Distribution ကို စတင်လေ့လာချင်သူတွေအတွက် Manjaro ဟာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ ရွေးချယ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

<figure><img src="https://i.imgur.com/vAlDwQP.jpeg" alt=""><figcaption><p>Mount Kilimanjaro</p></figcaption></figure>

\## Manjaro ရဲ့ သမိုင်းကြောင်း

Manjaro Project ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှာ စတင်ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး ပထမဆုံး Public Release ဖြစ်တဲ့ Manjaro 0.8.0 ကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှာ ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။

Manjaro ရဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက်က Arch Linux ရဲ့ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အားသာချက်တွေကို ထိန်းသိမ်းထားရင်း Linux ကို စတင်အသုံးပြုသူတွေအတွက်လည်း ပိုမိုလွယ်ကူစေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

Arch Linux ဟာ Lightweight ဖြစ်ခြင်း၊ Software Version အသစ်တွေကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ရရှိနိုင်ခြင်းနဲ့ အသုံးပြုသူကို System Configuration အပေါ် ပိုမိုထိန်းချုပ်ခွင့်ပေးခြင်းတို့ကြောင့် လူသိများပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ Arch Linux ကို စတင်တပ်ဆင်ဖို့ဆိုရင် Disk Partitioning, Bootloader, Network Configuration, Desktop Environment နဲ့ Driver တွေကို ကိုယ်တိုင်ပြင်ဆင်ရတာကြောင့် Linux အတွေ့အကြုံမရှိသေးသူတွေအတွက် အနည်းငယ်ခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။

Manjaro ကတော့ ဒီအဆင့်တွေကို အလိုအလျောက် လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ Installer နဲ့ Hardware Detection Tool တွေကို ထည့်သွင်းပေးထားပါတယ်။

Manjaro ကို Austria, France နဲ့ Germany တို့က Developer နဲ့ Contributor တွေက ပူးပေါင်းဖွံ့ဖြိုးခဲ့ကြပြီး ယနေ့အချိန်မှာလည်း Community-driven Project အဖြစ် ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးနေပါတယ်။

<figure><img src="https://i.imgur.com/WxnfvP2.png" alt=""><figcaption><p>Manjaro Xfce</p></figcaption></figure>

## Manjaro နဲ့ Arch Linux တို့ရဲ့ ဆက်နွယ်မှု

Manjaro ဟာ Arch Linux ကို အခြေခံထားပေမဲ့ Arch Linux ရဲ့ Repository ကို တိုက်ရိုက်အသုံးပြုတဲ့ Distribution မဟုတ်ပါဘူး။

Manjaro မှာ ကိုယ်ပိုင် Software Repository တွေ ရှိပြီး Package တွေကို Stable Repository ထဲ မထည့်သွင်းခင် အဆင့်ဆင့် စမ်းသပ်ပေးပါတယ်။

ဒါကြောင့် Arch Linux မှာ Software Package Version အသစ်တစ်ခု ရရှိပြီးတဲ့အချိန်မှာ Manjaro မှာ ချက်ချင်းရရှိဖို့ မသေချာပါဘူး။

ဒီနည်းလမ်းရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က Latest Software ကို ရရှိနိုင်မှုနဲ့ System Stability ကြားမှာ မျှတအောင် ထိန်းညှိပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

| အချက်                  | Arch Linux                             | Manjaro                                      |
| ---------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------------- |
| အခြေခံ                 | Independent Distribution               | Arch Linux ကို အခြေခံ                        |
| Release Model          | Rolling Release                        | Rolling Release                              |
| Package Manager        | pacman                                 | pacman                                       |
| Repository             | Arch Repository                        | Manjaro ကိုယ်ပိုင် Repository                |
| Package Update         | Upstream Package အသစ်များကို အမြန်ရရှိ | Testing အဆင့်များပြီးမှ Stable သို့ ရောက်ရှိ |
| Installation           | Manual Installation ကို အဓိကထား        | Graphical Installer ပါဝင်                    |
| Hardware Configuration | ကိုယ်တိုင်ပြင်ဆင်ရနိုင်                | Hardware Detection Tool ပါဝင်                |
| AUR                    | တိုက်ရိုက်အသုံးပြုနိုင်                | အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း သတိထားရန်လို           |

Manjaro ကို Arch Linux ရဲ့ ပိုမိုလွယ်ကူတဲ့ Version တစ်ခုလို့ အလွယ်တကူ ပြောနိုင်ပေမဲ့ နည်းပညာပိုင်းမှာတော့ Repository နဲ့ Update Management ကွာခြားချက်တွေ ရှိနေပါတယ်။

## Manjaro ရဲ့ Rolling Release Model

Manjaro ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အားသာချက်တစ်ခုက Rolling Release Development Model ကို အသုံးပြုထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

Ubuntu နဲ့ Debian လို Distribution တွေမှာ Version အသစ်တစ်ခု ထွက်လာတဲ့အခါ Operating System ရဲ့ Release Upgrade ကို လုပ်ဆောင်ရပါတယ်။

Rolling Release Distribution တွေမှာတော့ Operating System ကို Version အသစ်တစ်ခုအဖြစ် အစားထိုးတပ်ဆင်ဖို့ မလိုအပ်ဘဲ ပုံမှန် Package Update လုပ်ရုံနဲ့ System ကို နောက်ဆုံးအခြေအနေမှာ ထားရှိနိုင်ပါတယ်။

ဥပမာ Manjaro 26.0 ကို အသုံးပြုနေသူတစ်ယောက်ဟာ Manjaro 26.1 ထွက်လာတဲ့အခါ OS ကို အစကနေ ပြန်လည်တပ်ဆင်စရာ မလိုပါဘူး။ ပုံမှန် System Update လုပ်ခြင်းအားဖြင့် Package အသစ်တွေကို ရရှိနိုင်ပါတယ်။

Manjaro ရဲ့ Version Number တွေဟာ Rolling Release System တစ်ခုလုံးကို သီးခြား Version အဖြစ် သတ်မှတ်ထားတာထက် Installation ISO Snapshot တွေကို ခွဲခြားဖော်ပြဖို့ အသုံးပြုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

### Manjaro Repository Branch များ

Manjaro ဟာ Package Update တွေကို စီမံခန့်ခွဲဖို့ Repository Branch သုံးမျိုးကို အသုံးပြုပါတယ်။

### **Unstable Branch**

Unstable Branch မှာ Arch Linux နဲ့ နီးစပ်တဲ့ Package Version အသစ်တွေကို အစောဆုံး ရရှိနိုင်ပါတယ်။

Developer နဲ့ Advanced User တွေအတွက် Package အသစ်တွေကို စမ်းသပ်ဖို့ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ Package အသစ်တွေမှာ Bug သို့မဟုတ် Compatibility ပြဿနာတွေ ရှိနိုင်တဲ့အတွက် ပုံမှန်အသုံးပြုနေတဲ့ Desktop နဲ့ Production System တွေအတွက် သတိထားသင့်ပါတယ်။

### **Testing Branch**

Unstable Branch က Package တွေကို Testing Branch ထဲမှာ ဆက်လက်စမ်းသပ်ပါတယ်။

Package Dependency, Application Compatibility နဲ့ System Stability တို့ကို စစ်ဆေးပြီး ပြဿနာကြီးကြီးမားမား မရှိဘူးဆိုရင် Stable Branch ကို ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။

### **Stable Branch**

Stable Branch ဟာ ပုံမှန် Manjaro အသုံးပြုသူအများစုအတွက် အကြံပြုထားတဲ့ Repository ဖြစ်ပါတယ်။

Package အသစ်တွေကို အခြား Branch တွေမှာ စမ်းသပ်ပြီးနောက်မှ Stable Repository ထဲ ထည့်သွင်းပေးတာကြောင့် Unstable နဲ့ Testing ထက် ပိုမိုစိတ်ချရတဲ့ Update Experience ကို ရရှိနိုင်ပါတယ်။

| Branch   | ရည်ရွယ်ချက်                             | သင့်တော်သူ               |
| -------- | --------------------------------------- | ------------------------ |
| Unstable | Package အသစ်များကို အစောဆုံးရရှိရန်     | Developer, Advanced User |
| Testing  | Package Compatibility စမ်းသပ်ရန်        | Tester, Experienced User |
| Stable   | စမ်းသပ်ပြီး Package များကို အသုံးပြုရန် | ပုံမှန်အသုံးပြုသူ        |

ဒီနေရာမှာ သတိပြုရမယ့်အချက်က Stable Branch ဆိုတာ Update ပြဿနာ လုံးဝမရှိဘူးလို့ အာမခံတာ မဟုတ်ပါဘူး။ Rolling Release ဖြစ်တဲ့အတွက် Update တစ်ခုကြောင့် Driver, Kernel, Desktop Environment နဲ့ Application တွေမှာ ပြဿနာဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

<figure><img src="https://i.imgur.com/JKxNJE5.jpeg" alt=""><figcaption><p>Apricity OS Gnome</p></figcaption></figure>

## Manjaro Desktop Environment များ

Manjaro ရဲ့ Official Edition တွေမှာ Desktop Environment မတူညီတဲ့ ရွေးချယ်စရာတွေ ရှိပါတယ်။

### KDE Plasma Edition

KDE Plasma ဟာ Customization လုပ်နိုင်စွမ်းမြင့်မားပြီး Feature စုံလင်တဲ့ Desktop Environment တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

KDE Plasma ရဲ့ အားသာချက်တွေကတော့ -

* Desktop Layout ကို စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်နိုင်ခြင်း။
* Widget, Theme နဲ့ Extension တွေ အသုံးပြုနိုင်ခြင်း။
* Window Management နဲ့ Virtual Desktop Feature စုံလင်ခြင်း။
* System Settings မှာ Configuration အများစုကို GUI ကနေ ပြင်ဆင်နိုင်ခြင်း။
* Modern Desktop Experience ကို ရရှိနိုင်ခြင်း။

Windows နဲ့ ဆင်တူတဲ့ Traditional Desktop Layout ကို နှစ်သက်သူတွေနဲ့ Desktop ကို စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်လိုသူတွေအတွက် KDE Plasma ဟာ သင့်တော်ပါတယ်။

### GNOME Edition

GNOME ဟာ ရိုးရှင်းတဲ့ User Interface နဲ့ Workflow ကို ဦးစားပေးထားတဲ့ Desktop Environment ဖြစ်ပါတယ်။

GNOME ရဲ့ အားသာချက်တွေကတော့ -

* ရိုးရှင်းသပ်ရပ်တဲ့ User Interface။
* Activities Overview နဲ့ Application Launcher ပါဝင်ခြင်း။
* Touchpad Gesture နဲ့ Keyboard Shortcut တွေကို အဆင်ပြေစွာ အသုံးပြုနိုင်ခြင်း။
* Extension တွေကနေ Feature အသစ်တွေ ထပ်မံထည့်သွင်းနိုင်ခြင်း။
* Distraction နည်းတဲ့ Desktop Workflow ကို ပေးနိုင်ခြင်း။

Minimalist Desktop Experience ကို နှစ်သက်သူတွေအတွက် GNOME Edition ဟာ ကောင်းမွန်တဲ့ ရွေးချယ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

### Xfce Edition

Xfce ဟာ Lightweight Desktop Environment တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

Xfce ရဲ့ အားသာချက်တွေကတော့ -

* RAM နဲ့ CPU Resource အသုံးပြုမှု နည်းပါးခြင်း။
* Desktop Interface ရိုးရှင်းခြင်း။
* Panel နဲ့ Window Manager ကို စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်နိုင်ခြင်း။
* Hardware အရင်းအမြစ်နည်းတဲ့ Computer တွေအတွက် သင့်တော်ခြင်း။

System Resource ကို ချွေတာလိုသူတွေနဲ့ Traditional Desktop Layout ကို နှစ်သက်သူတွေအတွက် Xfce Edition ကို ရွေးချယ်နိုင်ပါတယ်။

### **ဘယ် Edition ကို ရွေးချယ်သင့်သလဲ။**

| Edition    | အဓိကအားသာချက်                    | သင့်တော်သူ                   |
| ---------- | -------------------------------- | ---------------------------- |
| KDE Plasma | Customization နဲ့ Feature စုံလင် | Power User                   |
| GNOME      | ရိုးရှင်းတဲ့ Modern Workflow     | Minimalist Desktop နှစ်သက်သူ |
| Xfce       | Lightweight နဲ့ ရိုးရှင်း        | Hardware Resource နည်းသူ     |

Manjaro ရဲ့ Official Edition တွေဟာ အဓိကအားဖြင့် KDE Plasma, GNOME နဲ့ Xfce တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ Community Edition တွေ၊ Spin တွေ၊ အခြား Desktop Environment တွေကိုလည်း Community ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးမှုအပေါ် မူတည်ပြီး ရရှိနိုင်ပါတယ်။

## Manjaro မှာ Package Management လုပ်ခြင်း

Manjaro ဟာ Arch Linux ကို အခြေခံထားတဲ့အတွက် Package Management ပိုင်းမှာ `pacman` ကို အသုံးပြုပါတယ်။

`pacman` ဟာ Arch Linux ရဲ့ Package Manager ဖြစ်ပြီး Software Install, Remove, Upgrade နဲ့ Repository Management လုပ်ငန်းတွေကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။

### pacman Command များ

အသုံးများတဲ့ `pacman` Command တွေကတော့ -

```bash
# System တစ်ခုလုံးကို Update လုပ်ခြင်း
sudo pacman -Syu

# Package တစ်ခု Install လုပ်ခြင်း
sudo pacman -S nginx

# Package တစ်ခု Remove လုပ်ခြင်း
sudo pacman -R nginx

# မလိုအပ်တော့တဲ့ Dependency တွေနဲ့အတူ Remove လုပ်ခြင်း
sudo pacman -Rns nginx

# Package တစ်ခုကို ရှာဖွေခြင်း
pacman -Ss nginx

# Install လုပ်ထားတဲ့ Package တွေကို ကြည့်ခြင်း
pacman -Q

# Package တစ်ခု Install လုပ်ထားခြင်းရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်း
pacman -Q nginx

# Package Cache ကို စီမံခြင်း
sudo pacman -Sc
```

ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးဆုံး Command ကတော့ -

```bash
sudo pacman -Syu
```

ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီ Command မှာ -

* `-S` - Repository ကနေ Package တွေကို Synchronize လုပ်ခြင်း။
* `-y` - Repository Database ကို Refresh လုပ်ခြင်း။
* `-u` - Installed Package တွေကို Upgrade လုပ်ခြင်း။

တို့ကို ဆိုလိုပါတယ်။

Manjaro လို Rolling Release Distribution တွေမှာ System Update လုပ်တဲ့အခါ Package တစ်ခုတည်းကို သီးခြား Upgrade လုပ်တာထက် System တစ်ခုလုံးကို အတူတကွ Update လုပ်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။

ဥပမာ -

```bash
sudo pacman -Sy
sudo pacman -S firefox
```

လိုမျိုး Repository Database ကို Update လုပ်ပြီး Package တစ်ခုတည်းကို Install လုပ်တာဟာ Partial Upgrade ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ခြင်းက Dependency Version မကိုက်ညီမှုနဲ့ System ပြဿနာတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် Manjaro မှာ ပုံမှန်အားဖြင့် `sudo pacman -Syu` ကို အသုံးပြုပြီး Full System Update လုပ်သင့်ပါတယ်။

### Pamac Package Manager

Terminal ကနေ `pacman` အသုံးပြုတာအပြင် Manjaro မှာ Graphical Package Manager ဖြစ်တဲ့ **Pamac** ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

Pamac ဟာ Manjaro အတွက် ဖန်တီးထားတဲ့ Package Management Tool ဖြစ်ပြီး GUI နဲ့ CLI နှစ်မျိုးလုံး ရှိပါတယ်။

Pamac ရဲ့ အားသာချက်တွေကတော့ -

* Application တွေကို GUI ကနေ ရှာဖွေ Install လုပ်နိုင်ခြင်း။
* Installed Application တွေကို Update နဲ့ Remove လုပ်နိုင်ခြင်း။
* Package Dependency တွေကို စီမံပေးခြင်း။
* AUR Package တွေကို ရှာဖွေပြီး Install လုပ်နိုင်ခြင်း။
* Flatpak နဲ့ Snap Support ကိုလည်း Configuration အလိုက် အသုံးပြုနိုင်ခြင်း။

Pamac ကို Terminal ကနေ အသုံးပြုချင်ရင် -

```bash
# Package ရှာဖွေခြင်း
pamac search firefox

# Package Install လုပ်ခြင်း
pamac install firefox

# Package Remove လုပ်ခြင်း
pamac remove firefox

# Update ရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်း
pamac checkupdates

# System Package များ Update လုပ်ခြင်း
pamac upgrade
```

Pamac CLI မှာ Privilege လိုအပ်တဲ့အခါ Tool က ကိုယ်တိုင် တောင်းဆိုပေးတဲ့အတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် `sudo pamac` အစား `pamac` ကို အသုံးပြုသင့်ပါတယ်။

## Arch User Repository (AUR)

Manjaro ရဲ့ နောက်ထပ်အားသာချက်တစ်ခုက Arch User Repository (AUR) ကို အသုံးပြုနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

AUR ဟာ Arch Linux Community က ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ User-contributed Package Repository တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

Official Arch Repository ထဲမှာ မပါဝင်တဲ့ Software တွေ၊ Application Version အသစ်တွေ၊ Development Build တွေနဲ့ အခြား Package တွေကို AUR မှာ ရှာဖွေနိုင်ပါတယ်။

AUR မှာ Software Binary Package တွေကို Official Repository လို တိုက်ရိုက်ဖြန့်ချိတာ မဟုတ်ဘဲ အများအားဖြင့် `PKGBUILD` ဆိုတဲ့ Build Script တွေကို ဖြန့်ချိထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

AUR Helper သို့မဟုတ် Pamac ကနေ Package ကို Install လုပ်တဲ့အခါ အဲဒီ Build Script ကို အသုံးပြုပြီး Source Code ကနေ Package ကို တည်ဆောက်ပေးနိုင်ပါတယ်။

ဥပမာ Pamac မှာ AUR Support ကို ဖွင့်ထားပြီး Firefox Developer Edition ကို ရှာဖွေတပ်ဆင်နိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ AUR ဟာ Manjaro Project က စစ်ဆေးအတည်ပြုပေးထားတဲ့ Official Repository မဟုတ်ပါဘူး။

AUR Package တွေကို အသုံးပြုတဲ့အခါ -

* `PKGBUILD` နဲ့ Build Script တွေကို စစ်ဆေးပါ။
* Package Maintainer ရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို သုံးသပ်ပါ။
* Software ရဲ့ Source Code နဲ့ Download URL တွေကို စစ်ဆေးပါ။
* AUR Package Update ကြောင့် System Dependency ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်တာကို သတိပြုပါ။
* အရေးကြီးတဲ့ Production System တွေမှာ မစမ်းသပ်ရသေးတဲ့ AUR Package တွေကို မသုံးသင့်ပါဘူး။

AUR ဟာ အသုံးဝင်တဲ့ Community Resource တစ်ခုဖြစ်ပေမဲ့ Official Repository နဲ့ တူညီတဲ့ Security Guarantee မရှိတာကို နားလည်ထားဖို့ လိုပါတယ်။

## Manjaro Hardware Detection နဲ့ Kernel Management

Manjaro ရဲ့ အားသာချက်တစ်ခုက Hardware Detection နဲ့ Driver Configuration ကို လွယ်ကူစေတဲ့ Tool တွေ ပါဝင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

### MHWD (Manjaro Hardware Detection)

MHWD ဟာ Manjaro ရဲ့ Hardware Detection Tool ဖြစ်ပါတယ်။

Computer ထဲမှာရှိတဲ့ Hardware တွေကို ရှာဖွေပြီး လိုအပ်တဲ့ Driver တွေကို Install လုပ်ဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။

အထူးသဖြင့် NVIDIA Graphics Card လို Proprietary Driver လိုအပ်တဲ့ Hardware တွေအတွက် အသုံးဝင်ပါတယ်။

Terminal ကနေ လက်ရှိ Hardware Configuration ကို ကြည့်ချင်ရင် -

```bash
mhwd -li
```

ရရှိနိုင်တဲ့ Driver Configuration တွေကို ကြည့်ချင်ရင် -

```bash
mhwd -l
```

သို့မဟုတ် -

```bash
mhwd -la
```

ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

### Kernel Management

Manjaro မှာ Linux Kernel Version အမျိုးမျိုးကို ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

Kernel အသစ်တွေဟာ Latest Hardware Support နဲ့ Driver Update တွေကို ပေးနိုင်သလို Kernel LTS Version တွေကတော့ ရေရှည်တည်ငြိမ်မှုကို ဦးစားပေးထားပါတယ်။

Kernel တွေကို GUI ကနေ စီမံခန့်ခွဲဖို့ Manjaro Settings Manager ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

Terminal ကနေ လက်ရှိအသုံးပြုနေတဲ့ Kernel Version ကို ကြည့်ချင်ရင် -

```bash
uname -r
```

Install လုပ်ထားတဲ့ Kernel Package တွေကို ကြည့်ချင်ရင် -

```bash
mhwd-kernel -li
```

ရရှိနိုင်တဲ့ Kernel Version တွေကို ကြည့်ချင်ရင် -

```bash
mhwd-kernel -l
```

ဥပမာ Linux Kernel 6.18 LTS ကို Install လုပ်ချင်ရင် -

```bash
sudo mhwd-kernel -i linux618
```

Kernel အဟောင်းကို ဖယ်ရှားမယ်ဆိုရင် လက်ရှိအသုံးပြုနေတဲ့ Kernel တစ်ခုတည်းသာ ကျန်မနေစေဖို့ သတိထားသင့်ပါတယ်။ အခြား Kernel တစ်ခုကို Boot လုပ်နိုင်ကြောင်း သေချာစစ်ဆေးပြီးမှ ဖယ်ရှားသင့်ပါတယ်။

## Manjaro ကို ဘယ်သူတွေ အသုံးပြုသင့်သလဲ။

Manjaro ဟာ Linux Desktop ကို စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်လိုသူတွေနဲ့ Rolling Release Distribution ကို အသုံးပြုလိုသူတွေအတွက် သင့်တော်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် -

* Arch Linux ကို စိတ်ဝင်စားပေမဲ့ Manual Installation မလုပ်ချင်သူများ။
* Latest Software Version တွေကို ပုံမှန်ရရှိလိုသူများ။
* KDE Plasma, GNOME နဲ့ Xfce Desktop Environment တွေကို အသုံးပြုလိုသူများ။
* AUR မှာရှိတဲ့ Community Software တွေကို အသုံးပြုလိုသူများ။
* Linux Kernel Version အမျိုးမျိုးကို စမ်းသပ်လိုသူများ။
* Developer နဲ့ Power User များ။
* Linux Desktop ကို ကိုယ်တိုင်ပြင်ဆင်လေ့လာလိုသူများ။

ဒါပေမဲ့ Server Environment မှာ အချိန်ကြာမြင့်စွာ မပြောင်းလဲဘဲ တည်ငြိမ်နေဖို့ အဓိကလိုအပ်သူတွေအတွက် Rolling Release Distribution ကို အသုံးပြုရာမှာ Update Management နဲ့ Recovery Plan ကို သေချာစီစဉ်ထားဖို့ လိုပါတယ်။

## Manjaro ရဲ့ အားသာချက်နဲ့ အားနည်းချက်များ

### **အားသာချက်များ**

* Arch Linux ကို အခြေခံထားတဲ့အတွက် Software Package အသစ်တွေကို ရရှိနိုင်ခြင်း။
* Rolling Release Model ကို အသုံးပြုထားတဲ့အတွက် Major Version Upgrade လုပ်စရာမလိုခြင်း။
* Graphical Installer ပါဝင်ပြီး Installation လုပ်ရလွယ်ကူခြင်း။
* KDE Plasma, GNOME နဲ့ Xfce Official Edition တွေ ရွေးချယ်နိုင်ခြင်း။
* `pacman` နဲ့ Pamac Package Management Tool တွေ ပါဝင်ခြင်း။
* AUR ကို အသုံးပြုနိုင်ခြင်း။
* Hardware Detection နဲ့ Driver Configuration Tool တွေ ပါဝင်ခြင်း။
* Linux Kernel Version အမျိုးမျိုးကို Install လုပ်ပြီး ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်ခြင်း။
* Arch Linux Ecosystem ကို စတင်လေ့လာဖို့ အထောက်အကူပြုခြင်း။

### **အားနည်းချက်များ**

* Rolling Release ဖြစ်တဲ့အတွက် Update တစ်ခုကြောင့် System ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိခြင်း။
* Arch Linux နဲ့ Manjaro Repository Package Version မတူညီနိုင်ခြင်း။
* AUR Package တွေဟာ Officially Supported Package မဟုတ်ခြင်း။
* Package Update လုပ်တဲ့အခါ Dependency နဲ့ Compatibility ပြဿနာတွေ ဖြစ်နိုင်ခြင်း။
* System Update ကို ပုံမှန်လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ခြင်း။
* Production Server အတွက် Long-term Stability ကို အာမခံထားတဲ့ Distribution မဟုတ်ခြင်း။

## Manjaro နဲ့ ဆင်တူတဲ့ Linux Distribution များ

Manjaro လိုမျိုး Arch Linux ကို အခြေခံထားတဲ့ Distribution တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။

### **Arch Linux**

Arch Linux ဟာ Manjaro ရဲ့ အခြေခံဖြစ်တဲ့ Independent Linux Distribution ဖြစ်ပါတယ်။

Minimal Installation, Rolling Release Model နဲ့ AUR ကို အသုံးပြုနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် Advanced Linux User တွေကြားမှာ လူသိများပါတယ်။

Official Website: <https://archlinux.org/>

### **EndeavourOS**

EndeavourOS ဟာ Arch Linux ကို အခြေခံထားတဲ့ Distribution ဖြစ်ပါတယ်။

Arch Linux ရဲ့ အတွေ့အကြုံကို ပိုမိုလွယ်ကူစွာ စတင်အသုံးပြုနိုင်ဖို့ Installer နဲ့ အသုံးဝင်တဲ့ Tool တွေကို ပံ့ပိုးပေးထားပါတယ်။

Manjaro နဲ့ မတူတာက EndeavourOS ဟာ Arch Linux Repository ကို ပိုမိုတိုက်ရိုက်နီးပါး အသုံးပြုတဲ့ပုံစံ ဖြစ်ပါတယ်။

Official Website: <https://endeavouros.com/>

### **Garuda Linux**

Garuda Linux ဟာ Arch Linux ကို အခြေခံထားတဲ့ Distribution တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

Gaming နဲ့ Desktop Performance ကို အလေးထားပြီး Desktop Environment နဲ့ Theme တွေကို စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ Edition အမျိုးမျိုးကို ပံ့ပိုးပေးပါတယ်။

Official Website: <https://garudalinux.org/>

### **CachyOS**

CachyOS ဟာ Arch Linux ကို အခြေခံထားပြီး Performance နဲ့ Optimization ကို ဦးစားပေးထားတဲ့ Distribution တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

Desktop အသုံးပြုသူတွေအတွက် Installer နဲ့ ကိုယ်ပိုင် Tool တွေကို ပံ့ပိုးပေးထားပါတယ်။

Official Website: <https://cachyos.org/>

## Manjaro Version နဲ့ Release များ

Manjaro ဟာ Rolling Release Distribution ဖြစ်တဲ့အတွက် Debian နဲ့ Ubuntu တို့လို Major Release တစ်ခုစီကို သီးခြားတပ်ဆင်ဖို့ မလိုအပ်ပါဘူး။

ဒါပေမဲ့ Installation ISO Snapshot တွေကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ဖို့ Version Number နဲ့ Codename တွေကို အသုံးပြုပါတယ်။

ဥပမာ -

| Version      | Codename  | Release Date   |
| ------------ | --------- | -------------- |
| Manjaro 17.0 | Gellivara | March 2017     |
| Manjaro 18.0 | Illyria   | October 2018   |
| Manjaro 18.1 | Juhraya   | September 2019 |
| Manjaro 19.0 | Kyria     | March 2020     |
| Manjaro 20.0 | Lysia     | April 2020     |
| Manjaro 21.0 | Ornara    | March 2021     |
| Manjaro 21.1 | Pahvo     | August 2021    |
| Manjaro 21.2 | Qonos     | December 2021  |
| Manjaro 22.0 | Sikaris   | December 2022  |
| Manjaro 23.0 | Uranos    | August 2023    |
| Manjaro 23.1 | Vulcan    | December 2023  |
| Manjaro 24.0 | Wynsdey   | May 2024       |
| Manjaro 24.1 | Xahea     | September 2024 |
| Manjaro 24.2 | Yonada    | December 2024  |
| Manjaro 25.0 | Zetar     | April 2025     |
| Manjaro 26.0 | Anh-Linh  | January 2026   |
| Manjaro 26.1 | Bian-May  | August 2026    |

Version Number နဲ့ Codename တွေဟာ Rolling Release System ရဲ့ အဓိက Update Version တွေကို အစားထိုးဖော်ပြတာ မဟုတ်ဘဲ Installation Image နဲ့ Release Series တွေကို ခွဲခြားဖော်ပြဖို့ အသုံးပြုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

## လက်ရှိ Manjaro Version - Manjaro 26.1 “Bian-May”

လက်ရှိ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့အချိန်မှာ Manjaro ရဲ့ နောက်ဆုံး Release Series ကတော့ **Manjaro 26.1 “Bian-May”** ဖြစ်ပါတယ်။

Manjaro 26.1 ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှာ စတင်ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ 26.1.3 Stable Update ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။

Manjaro 26.1 Series မှာ အဓိက Desktop Environment တွေကို Update ပြုလုပ်ထားပါတယ်။

### **KDE Plasma Edition**

* KDE Plasma 6.7.5
* KDE Frameworks 6.30
* KDE Gear 26.08.1

### **GNOME Edition**

* GNOME 50.5
* Remote Desktop ပိုင်းဆိုင်ရာ Performance နဲ့ Hardware Acceleration တိုးတက်မှုများ။
* Variable Refresh Rate (VRR) နဲ့ Fractional Scaling ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်မှုများ။

### **Xfce Edition**

* Xfce 4.20
* Thunar File Manager မှာ Recursive Search နဲ့ File Highlighting Feature များ။
* Panel နဲ့ Control Centre ပိုင်းဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများ။

### **Linux Kernel**

Manjaro 26.1.3 ISO မှာ Linux Kernel 7.2 ကို အသုံးပြုထားတဲ့ Image တွေအပြင် Kernel 6.18 LTS ကို အသုံးပြုထားတဲ့ Image တွေလည်း ရရှိနိုင်ပါတယ်။

Kernel 6.12 LTS လို အခြား Kernel Version တွေကိုလည်း Manjaro Settings Manager ကနေ ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

Rolling Release ဖြစ်တဲ့အတွက် Manjaro 26.1.3 ကို အသုံးပြုနေသူတွေအနေနဲ့ နောက်ထွက်မယ့် ISO ကို ပြန်လည်တပ်ဆင်စရာ မလိုဘဲ ပုံမှန် Full System Update လုပ်ရုံနဲ့ နောက်ဆုံး Package တွေကို ရရှိနိုင်ပါတယ်။

**Download:** <https://manjaro.org/products/download/x86/>

**Release Announcement:** <https://forum.manjaro.org/c/announcements/releases/19>

## Manjaro အသုံးပြုသူတွေအတွက် အကြံပြုချက်များ

Rolling Release Distribution ကို အသုံးပြုတဲ့အခါ System Update ကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

အောက်ပါအချက်တွေကို လိုက်နာထားရင် Update ပြဿနာတွေကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။

### **ပုံမှန် Full System Update လုပ်ပါ**

```bash
sudo pacman -Syu
```

Package တစ်ခုတည်းကို သီးခြား Upgrade လုပ်တာထက် System တစ်ခုလုံးကို Update လုပ်ပါ။

### **Update မလုပ်ခင် Backup ပြုလုပ်ပါ**

အရေးကြီးတဲ့ Data တွေကို ပုံမှန် Backup လုပ်ထားသင့်ပါတယ်။ System Snapshot အတွက် Timeshift လို Tool တွေကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

### **Update Announcement တွေကို ဖတ်ပါ**

Manjaro Forum ရဲ့ Stable Update Announcement တွေမှာ Kernel, Driver, Desktop Environment နဲ့ Package ပြောင်းလဲမှုတွေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။

အထူးသဖြင့် Manual Intervention လုပ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ Update တွေ ရှိမရှိ စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

### **AUR Package တွေကို သတိထားပါ**

AUR Package တွေဟာ Community က ထိန်းသိမ်းထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် Official Repository Package တွေနဲ့ တူညီတဲ့ Support နဲ့ Security Guarantee မရှိပါဘူး။

### **Kernel အဟောင်းတစ်ခုကို အရန်ထားပါ**

Kernel အသစ်မှာ Hardware Driver ပြဿနာဖြစ်လာတဲ့အခါ Boot Menu ကနေ Kernel အဟောင်းကို ပြန်လည်ရွေးချယ်နိုင်ဖို့ အနည်းဆုံး အခြား Kernel တစ်ခုကို ထားရှိသင့်ပါတယ်။

## နိဂုံးချုပ်

Manjaro ဟာ Arch Linux ရဲ့ အားသာချက်တွေကို အသုံးပြုရလွယ်ကူတဲ့ Desktop Experience နဲ့ ပေါင်းစပ်ပေးထားတဲ့ Distribution တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

Rolling Release Model, `pacman`, Pamac, AUR နဲ့ Kernel Management Tool တွေကြောင့် Linux Desktop ကို စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်အသုံးပြုလိုသူတွေအတွက် အလွန်စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ Rolling Release ဖြစ်တဲ့အတွက် System Update ကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ဖို့နဲ့ Backup Plan ထားရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

စာရေးသူအနေနဲ့ Manjaro ကို Linux Desktop မှာ နောက်ဆုံးပေါ် Software တွေကို အသုံးပြုချင်သူ၊ Arch Linux Ecosystem ကို လေ့လာချင်သူနဲ့ Desktop Environment ကို စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်လိုသူတွေအတွက် အကြံပြုချင်ပါတယ်။

အကယ်၍ ကိုယ်က Production Server တွေအတွက် ရေရှည်တည်ငြိမ်မှုကို ပိုမိုဦးစားပေးတယ်ဆိုရင် Debian Stable, Ubuntu LTS လို Fixed Release Distribution တွေကိုလည်း စဉ်းစားသင့်ပါတယ်။

***

## **ကိုးကားရန်**

* Manjaro Official Website: <https://manjaro.org/>
* Manjaro Download: <https://manjaro.org/products/download/x86/>
* Manjaro Wiki: <https://wiki.manjaro.org/>
* Manjaro Forum: <https://forum.manjaro.org/>
* Manjaro Stable Updates: <https://forum.manjaro.org/c/announcements/stable-updates/12>
* Arch Linux Official Website: <https://archlinux.org/>
* Arch Wiki: <https://wiki.archlinux.org/>
* Arch User Repository: <https://aur.archlinux.org/>
* Pamac Documentation: <https://wiki.manjaro.org/index.php?title=Pamac>
* Manjaro Rolling Release Model: <https://wiki.manjaro.org/index.php?title=The_Rolling_Release_Development_Model/en>
